Mekanikler

Savaş

Savaşta zar yoktur. Saldırı emrini onaylamadan önce her iki tarafın kalan canı gösterilir ve gösterilen sayı gerçekleşen sayıdır — önizleme, gerçek hesabın kendisidir. Önizleme iki tarafın sahibini de gösterir: tahtadaki figürün taşıdığı aynı takım işareti ve okunur ad (örneğin "Oyuncu 2"). Renk tek başına bir bilgi taşımaz — işaret ve ad aynı şeyi söyler. Böylece kendi okçunla rakibin okçusu aynı satırda karışmaz; tarafsız taraf (eşkıyalar) çarpı işaretiyle ve kendi adıyla gösterilir.

Formülü okumak

İki tarafın da gücü kalan can oranıyla ölçeklenir: yarı canlı bir birim yarı güçtedir. Yıpranmış birimi geri çekmenin karşılığı budur.

Saldıranın gücüne sahibinin hanedan katkısı eklenir (Fırsatçı soy); şehre saldırıda bu katkı işlemez.

Savunanın gücünü altı şey çarpar:

• Arazi — Orman savunana avantaj verir; bkz. Harita ve arazi.
• Etek — bir Dağ karesine komşu karede savunan birim 1.25 kat savunur. Çarpan arazinin yanına girer: dağ eteğindeki ormanda iki çarpan birden işler.
• Tip üstünlüğü — bazı birimler belirli bir saldırgana karşı savunmada daha güçlüdür; tam tablo aşağıdaki "Tip üçgeni" bölümünde.
• Tahkim — mevzilenmiş birim 1.5 kat savunur (aşağıdaki bölüm).
• Kalan can oranı.
• Moral — sarsılmış birim 0.75, bozgundaki birim 0.5 kat güçle savaşır. Bu çarpan saldıranın gücüne de girer; bkz. Moral ve bozgun.

Hepsi aynı çarpıma girer, yani birikir: ormanda mevzilenmiş bir Mızraklı'ya Akıncı ile saldırmak, arazi + tip + tahkim çarpanlarını birden yemek demektir.

Saldıranın tarafında da bir zemin çarpanı var: kıyı. Bir Su karesine komşu karedeki birime saldıranın gücü 0.85 ile çarpılır — sudan sırtını dayayan birime yaklaşmak zordur. Etek de kıyı da saldırının hangi yönden geldiğine değil, savunanın durduğu kareye bakar; ikisi aynı karede birlikte işleyebilir. Seçili karenin paneli, karede işleyen etek ve kıyı çarpanını arazinin hemen altında yazar; savaş önizlemesi de işleyeni ayrı bir satır olarak gösterir. Sis altındaki bir komşu bu hesapta yoktur: panel yalnızca gördüğün ya da bildiğin komşulara bakar, motor ise gerçek haritaya.

Tahtada da bir işaret var, ama yalnız bir birimini seçtiğinde: o birimin gidebileceği, saldırabileceği ve üzerinde durduğu karelerden eteğe ∧, kıyıya ≈ çizilir. Birim seçili değilken ya da rakip birime bakarken tahtada zemin işareti görmezsin. Saldırabileceğin, içinde birim olmayan bir rakip şehrin karesi de işaret almaz: orada savunan şehrin kendisidir ve zemin şehrin kendisini savunurken işlemez. Şehirde duran birimde ise işler — şehri fethedip karesinde kalan birimin karesi işaretlenir, girince ele geçireceğin düşmüş şehrin karesi de. İki işaretin anlamı ve çarpanı göstergede (lejant) yazar.

Etek, kıyı ve arazi çarpanı yalnız birim savunanda işler; şehre saldırıda hiçbiri yoktur (aşağıdaki "Şehre saldırı").

Tip üçgeni

Tablo savunanın kimliğine göre kurulur: her satır, o birimin hangi saldırgana karşı savunmada güçlendiğini söyler. Çarpan tek yönlüdür — kenar tersine işlemez, yani "A, B'yi kırar" demek "B, A'ya karşı savunmada güçlüdür" demektir, "A, B'ye karşı güçlüdür" değil.

• Mızraklı, Akıncı'ya ve Sipahi'ye karşı savunmada güçlüdür.
• Akıncı ve Yeniçeri, Okçu'ya karşı savunmada güçlüdür.
• Sipahi, Okçu'ya, Öncü'ya ve Kuşatma'ya karşı savunmada güçlüdür.
• Kuşatma ve Top üçgenin dışındadır: ne bir kenarı savunur ne bir kenara karşı savunmasızdır. İkisinin işi zaten birim değil şehir kırmaktır (bkz. "Şehre saldırı").
• Serdengeçti de üçgenin dışındadır.

Tahkim

Bir birimi tahkim edebilirsin: bağlam panelindeki düğme kalan hareketini ve o turdaki eylemini harcar, karşılığında birim mevziye geçer.

Mevzideki birim:

• Savunmada 1.5 kat güçlüdür — çarpan arazi ve tip çarpanının yanına girer, onların yerine geçmez.
• Kendi bölgesindeyse 2 kat hızlı iyileşir: 2 yerine 4 can (bkz. Tur döngüsü).

Tahkim turlar boyunca durur; tur başında kendiliğinden bozulmaz. Yalnızca iki şey bozar:

• Hareket — mevzi terk edilince tahkim düşer.
• Saldırı — saldıran birim mevzisinden çıkmış sayılır, ertesi tur savunma bonusu kalmaz.

Saldırıya uğrayıp hayatta kalan savunan tahkimini korur: yerini tuttuysa mevzisi de durur.

Tahkim gizli bir değişken değildir: tahtada ve bağlam panelinde "Tahkimli" yazar, savaş önizlemesi de çarpanı ayrı bir satır olarak gösterir — rakip birimde de.

Kurallar

• Çoğu birim bitişik kareden saldırır; Okçu ve Top menzilden vurur (aşağıdaki "Menzilli saldırı" bölümü).
• Saldırı turu bitirir. Hareket + saldırı serbest, saldırı + hareket değil.
• Savunan ölürse saldıran kareye ilerler — Kuşatma ve Top hariç, onlar yerinde kalır; menzilden gelen bir vuruşla öldürmek de hiçbir birimi ilerletmez, çünkü saldıran zaten hedefin bitişiğinde değildir.
• Karşı hasar yalnızca savunan hayatta kaldıysa işler. Bitişikten saldırıda savunan birim her zaman tam karşılık verir, şehir hiç vermez. Menzilden saldırıda kural tersine döner: şehir karşılık verir, birim ise ancak saldırana kendi menziliyle ulaşabiliyorsa (aşağıdaki "Menzilli saldırı" bölümü).
• Bozgundaki birim saldıramaz; motor komutu reddeder ve sebebini gösterir (Moral ve bozgun).
• Ateşkesli tarafa saldırılamaz ve şehrine girilemez; ateşkes bitene kadar o çift savaşamaz (Diplomasi ve ateşkes). Kontrol alanı ise ateşkesten etkilenmez — ateşkesli birim yine durdurur.

Menzilli saldırı

Okçu (menzil 2) ve Top (menzil 2) bitişik olmayan bir hedefi de vurabilir. Geri kalan her birimin menzili 1 — yalnızca bitişiği vurur.

İki koşulu birden karşılamayan bir emir motor tarafından reddedilir:

• Hedef menzilin içinde olmalı. Aradaki uzaklık birimin menzilini aşarsa komut menzilDisi gerekçesiyle reddedilir.
• Hedef görünür olmalı. Bitişikteki bir hedef her zaman görünürdür; daha uzaktaki bir hedefi vurmak için o karenin sis durumu "görünür" olmalıdır (Sis ve keşif). Değilse komut hedefBos gerekçesiyle reddedilir — sis içindeki bir kareyi "körlemesine" vuramazsın.

Menzilli saldırı karşılıksız değildir. Menzilden vurulan hedef şu durumlarda karşılık verir:

• Birim, saldıranı kendi menzili içinde tutuyorsa ve şu an savaşabiliyorsa tam karşılık verir. Bitişik dövüşen bir birim (menzili 1) uzaktaki Okçu'ya ulaşamaz ve karşılık vermez; bir Okçu ise kendisini menzilinden vuran başka bir Okçu'ya karşılık verir. Bozgundaki birim ve hiç saldıramayan İzci menzilden karşılık vermez.
• Şehir, menzilden gelen her vuruşa karşı hasarın 0.5 payıyla karşılık verir — sur üstündeki okçular bitişikteki yakın dövüşe değil, uzaktan atışa cevap verir.

Karşı hasarın kendisi bitişik savaştakiyle aynı formülle hesaplanır, yalnızca bu payla çarpılır (bkz. formül kutusu). Savaş önizlemesi saldıranın alacağı hasarı her zaman yazar; karşılık gelmiyorsa nedenini, şehir payıyla geliyorsa payı ayrı bir satırda gösterir.

Menzilli saldıranın asıl kazancı yine de seçimdir: kimi, nereden vuracağına o karar verir ve öldürdüğü hedefin karesine ilerlemez, yerinde kalır. Bedeli, menzilinin dışında savunmasız kalması ve artık kendisine ulaşabilen bir menzilli savunanın ya da şehrin cevabını yemesidir.

Seçili birimin paneli menzili ve şoku da yazar: menzil satırı yalnızca bitişik olmayan hedefi vurabilen birimde, şok satırı yalnızca şok taşıyan birimde görünür (Moral ve bozgun). Panelin yazdığı değer motorun bu kurallarda okuduğu değerin kendisidir.

Kontrol alanı

Rakip birimin bitişiğindeki her altıgen o birimin kontrol alanıdır. Kontrol alanına giren birimin hareketi o karede biter: kalan hareket puanı yanar ve aynı turda bir adım daha atılamaz.

Kuralın tek cümlesi bu; ayrıntılar ondan çıkar:

• Kontrol alanı kareyi kapatmaz. Kare boşsa girilebilir, yalnızca orada durulur — menzil vurgusu bu yüzden o altıgeni işaretlemeye devam eder.
• Çıkmak serbesttir. Kontrol alanında başlayan birim yürümeye devam edebilir; yolu kontrol dışında kaldığı sürece bütçesinin tamamını kullanır.
• Bitişikten bitişiğe geçmek yasak değildir ama yine durdurur: yeni kare de kontrol altındaysa hareket orada biter.
• Kontrol alanını yalnızca rakip birimler üretir. Kendi birimlerin de, şehirler de üretmez.
• Saldıramayan birim kontrol alanı yaymaz. Türü gereği bu yalnızca İzcidir: saldırı komutu motor tarafından reddedildiği için yaydığı tehdit de yoktur, yanından geçen rakip durmaz. Kural tek yönlüdür — İzci'nin kendi hareketi rakiplerin kontrol alanında normal şekilde durur.
• Bozgundaki birim de kontrol alanı yaymaz ve kuşatma sayısına girmez. Kural yine tek yönlüdür: kendi hareketi rakip kontrol alanında durur (Moral ve bozgun).
• Çok adımlı bir yol kontrol alanındaki karenin üzerinden geçemez; öyle bir emir reddedilir ve gerekçesi söylenir.
• Duran birim eylemini kaybetmez: durduğu yerden bitişik bir hedefe saldırabilir. Biten şey hareket, tükenmiş olan tur değil.

Sonuç şu: bir hat artık gerçekten hat tutar. Mızraklı dizisinin yanından süzülüp geçmek mümkün değildir; saldıran hattın önünde durmak zorundadır. Kontrol alanı bir kalkan değildir — durduğu karenin bitişiğindeki her şeye vurabilir — ama nerede duracağını sen belirlersin ve ertesi turda karşılığını verirsin.

Şehre saldırı

Şehre saldırırken birimin attack değeri değil şehre saldırı değeri kullanılır. Şehrin savunması taban 3, artı bina katkıları, artı sahibinin hanedan katkısıdır (Savunmacı soy). Şehir bitişikteki yakın dövüşe karşılık vermez; menzilden vurana ise karşı hasarın 0.5 payıyla karşılık verir (yukarıdaki "Menzilli saldırı"). Arazi, etek, kıyı ve tip çarpanı şehirde işlemez; şehir tarafındaki tek çarpan isyandır — isyandaki şehir ×0.5 savunur (Zafer koşulları). Savaş önizlemesi bu çarpanı, işlediğinde, satır olarak yazar.

Aradaki fark budur: Kuşatma bir birime karşı zayıftır ama şehre saldırı değeri 6; diğer birimlerin en iyisi 2 (Öncü'de ise yalnızca 1, İzci ise şehre de hiç saldıramaz).

Şehir karesine girilmez — fetih dışında

Şehir karesi yapının kendisiyle doludur. Kendi şehrinin karesine girilemez, canı sıfırın üstünde olan rakip şehrinin karesi de kapalıdır. Menzil vurgusu bu kareyi hiç göstermez; komut yine de gönderilirse motor Altıgen dolu diye reddeder. Tek istisna fetihtir: canı sıfıra düşmüş rakip şehrinin karesi açılır ve oraya giren birim şehri alıp o karede kalır.

Savaş açısından sonuçları:

• Karesinde birim olmayan şehre saldırıda hedef şehrin canıdır. Şehir bitişikten gelen saldırıya karşılık vermez, menzilden gelene payıyla karşılık verir.
• Şehri fethedip karesinde kalan bir birim varsa, o kareye yapılan saldırı birime gider; şehrin canı değişmez. Savunan birimdir: kendi gücüyle ve karenin zemin çarpanıyla (arazi, etek, kıyı) savunur, şehir savunması ona eklenmez.
• O birimi öldürmek şehri vermez: fetih anında şehrin canı yenilendiği için kare kapalıdır, saldıran içeri ilerleyemez. Şehri almak için canını yeniden sıfıra indirmek gerekir.
• Kendi şehrini içeriden tutamazsın; içine birim sokamazsın. Savunma bitişik karelerde yapılır: orada duran birim saldırganın yolunu fiziksel olarak kapatır (Mızraklı).
• Canı sıfıra düşen şehre artık saldırılamaz; hedef kalmaz. Kare o hâlde açılır ve giren birim şehri ele geçirir (Şehir ve nüfus).
• Saldırı turu bitirdiği için şehrin canını sıfırlayan birim aynı tur içinde içeri giremez. Şehri ya o tur eylemini harcamamış başka bir birim alır ya da ertesi tur girilir.
• Şehri alan birim o karede kalır; kareden çıktıktan sonra geri giremez, çünkü artık kendi şehridir.

Tarafsız eşkıyalarla savaş aynı kurallarla yürür: aynı önizleme, aynı arazi bonusu, aynı tip üçgeni. İki farkı var ve ikisi de eşkıyanın tarafında: eşkıya asla şehir hedeflemez ve kampının çevresindeki halkanın dışına çıkmaz (Eşkıya kampı). Bir kampın son eşkıyasını öldürmek kampı tahtadan kaldırır.

Tarafsız köy ise bir şehirdir ve yukarıdaki şehir kurallarının tamamına tabidir: canını sıfırlar, sonra içine girersin ve köy senin şehrin olur. Köyün savunmasında ne bina ne hanedan katkısı vardır — taban savunma ve kalan can oranı, başka çarpan yok. Ateşkes de olmaz: tarafsız tarafla anlaşma yapılamadığı için köy her zaman geçerli bir hedeftir.

Bu sayfadaki sayılar oyunun denge tablosundan okunur.